RİYA

Allah rasulu söyle buyurmuştur

"Kim, riya için namaz kılarsa kesinlikle şirk koşmuştur. Kim de riya için oruç tutarsa kesinlikle şirk koşmuştur. Kim de riya için sadaka verirse kesinlikle şirk koşmuştur. Doğrusu Aziz ve Celil olan yüce Allah şöyle buyurmuştur:

"Ben bana şirk koşulanların en hayırlisıyım. Kim bana bir şeyi ortak koşarsa, doğrusu amelinin önemli olanı, az olsun çok olsun, bana şirk koştuğu ortağı içindir. Benim ona ihtiyacım yoktur." (Ahmed, 3/167, Hakim: 4/329, Terğib: 1/78)

Ebu Hureyre'den (r.a.) Rasulullah (s.a.v.) şöyle buyurdu:

"Allahu Teala diyor ki: "Ortaklar içinde ortaklığa hiç ihtiyacı olmayan benim. Onun için her kim yaptığı işte başkasını bana ortak koşarsa ben onu ortağı ile başbaşa bırakırım." (Müslim, Zühd: 46,İbn Mace, Ziihd: 21, Ahmed: 2/301, 435)

"Kim bir amel işler de, bu amelinde benden başkasını bana ortak koşarsa"

"İşlediği amel ile benim yarattığım başka şeylere yönelirse, onu ve şirk koştuğu şeyi terkederim" demektir.

İbn Mace'de de şöyle bir rivayet vardır:

"Ben, bana şirk koşandan beriyim, uzağım." (İbn Mace, Zühd:21)

Tayyıbi der ki:

"Terektuhu" daki zamirin amele raci olması da caizdir. O zaman mana şöyle olur; "Onun amelini ve şirk koştuğu..."

Bu hadislerde anlaşıldığı gibi riya yapmak şirk diye açıklanmıştır ve hatta bazı hadislerde Allah ortak koşmak diye söylenmiştir.

Bu hadislerde anlaşılması gereken kişi yaptığı bir ibadeti sadece insanlar görsünler veya insanlardan bir menfaat beklediği için sürekli böyle bir ibadet yaparsa bu kişi insanları ve beklediği menfaatı Allah a ortak koşmuş olur .
Ve böylece büyük şirk işlemiştir . Örnek vermek gerekirse kişi namaz ı ve ya orucu sadece insanlar onu işe alsınlar yada iş versinler yada dükanına gelen müşteriye güven vermek için gösterişli bir şekilde ibadet yaparsa ve bu halinden devam ederse bu kişi büyük şirk işlemiştir

Sehl b. Abdullah etTusturyi şöyle dedi:

“Riya (gösteriş) üç şekilde olur:

1 - Bir amel işlerken niyeti Allah için olmadığı halde insanlara bunu Allah için yaptığını göstermektir. Bu nifağın bir türüdür ve Allah’a ve ahiret gününe inanmayanların yaptığı iştir. Ve bu büyük şirk tir

2 - Ameli yapmaya başladığında niyeti Allah rızası içindir. Fakat insanlar onu görünce daha güze yapmaya başlar. Bu kişinin ameli boşa çıkar. Tevbe ederse amelini iade etmesi gerekir.

3 - Ameli ihlasla başlayıp ihlasla bitirir. Sonra insanlar bunu öğrenip onu övmeye başlayınca bu onun hoşuna gider.